In een van mijn opdrachten aanvaardde een kandidate de functie van COO bij een internationaal opererend maakbedrijf in het havengebied aan het Noordzeekanaal. Vanzelfsprekend was dat niet. Zij woonde op ruime afstand van de vestiging en de reistijd die daarbij hoorde, woog voor haar zwaar. Wat haar over die drempel hielp, was de opgave: de uitdaging van de rol en de ontwikkelingen die deze regio de komende jaren doormaakt.
Ik begin met die casus omdat zij laat zien dat het kan. Representatief is zij alleen niet.
Een drempel die bij bijna elke opdracht terugkomt
In mijn eigen dossiers is het beeld consistent. Ruim tachtig procent van de kandidaten die ik benader, komt van buiten de regio. Van die groep valt geregeld meer dan de helft af vanwege de reistijd. Een werkgever in Velsen, IJmuiden, Beverwijk of Westpoort verliest daarmee bij elke senior benoeming een groot deel van de beschikbare vijver, nog voordat de inhoud van de rol de doorslag kan geven.
Dat landelijk zoeken onvermijdelijk is, volgt uit de regionale cijfers. UWV telde in Zuid-Kennemerland en IJmond in de eerste helft van 2025 gemiddeld 7.550 openstaande vacatures, ruim drie keer zoveel als het aantal kortdurend werkzoekenden, en verwacht tussen 2024 en 2027 een banengroei van slechts 0,3 procent. De krapte neemt inmiddels iets af, maar de regio telt volgens UWV nog altijd ruim 240 kansrijke beroepen, met techniek, energie en maakindustrie prominent op de lijst. Voor een directierol in die sectoren is de regionale vijver eenvoudigweg te klein.
Wat reistijd voor een kandidaat werkelijk weegt
Reistijd komt daarmee onvermijdelijk op tafel en zij weegt zwaar. Volgens het Arbeidsmarkt GedragsOnderzoek van Intelligence Group is een te lange reistijd voor zes op de tien werkenden de belangrijkste reden om een werkgever niet te kiezen. De reistijd die mensen acceptabel vinden, daalt bovendien met de leeftijd: van ongeveer 44 minuten bij werkenden van 23 tot 27 jaar naar ongeveer 36 minuten tegen de pensioenleeftijd. Voor senior posities, waar kandidaten doorgaans halverwege hun loopbaan of verder zijn, is dat geen detail.
Een Europees onderzoek onder ruim 16.500 werknemers laat daarnaast zien dat Nederlanders per dag gemiddeld 56 minuten onderweg zijn naar en van hun werk, terwijl zij 47 minuten acceptabel vinden. Voor veel mensen is de rek er dus al uit voordat er een nieuwe werkgever belt.
Reistijd is een gegeven, de afweging niet
Toch zou het te gemakkelijk zijn het daarbij te laten. De casus van de COO laat zien dat reistijd niet op zichzelf wordt beoordeeld. Een kandidaat zet kilometers af tegen de inhoud van de rol, de richting van de organisatie en wat de stap betekent voor het vervolg van een loopbaan. Ontbreekt dat tegenwicht, dan heeft de afstand het laatste woord.
Hier verliezen regionale werkgevers terrein. Een hoofdkantoor aan de Zuidas of in Utrecht hoeft zijn ligging niet uit te leggen, een maakbedrijf aan het Noordzeekanaal wel. Juist dan volstaat een goed omschreven functie niet. De kandidaat moet de opgave zien.
Een bestuurlijke kwestie, geen wervingskwestie
Het is verleidelijk dit als employer-brandingvraagstuk te behandelen en het bij HR of communicatie te beleggen. Daarmee onderschat u wat er gevraagd wordt. Wat een senior kandidaat wil weten, staat niet in een vacaturetekst: waar gaat deze organisatie de komende tien jaar naartoe, welke besluiten liggen er en welke rol krijgt de nieuwe bestuurder daarin? Dat verhaal kan alleen de directie vertellen, met de raad van commissarissen erachter.
Het Noordzeekanaalgebied heeft dat verhaal bovendien in overvloed. De Energiehaven IJmond is in de ontwerpfase, IJmuiden wordt een uitvalsbasis voor de bouw van windparken op zee, en de industrie in de regio staat voor een verduurzamingsopgave die een generatie bestuurders zal bezighouden. Voor de kandidate die de COO-rol aanvaardde, was dat precies het punt. Zij nam de afstand niet op de koop toe, zij koos bewust voor wat erachter lag.
De kwestie vanaf de andere kant van de tafel
Voor bestuurders en directeuren die een overstap naar deze regio overwegen, geldt een eerlijke rekensom. Reistijd kost iets, elke dag, en dat hoeft niemand weg te praten. Zet er wel naast wat ertegenover staat. Rollen waarin u een industriële omslag mee vormgeeft, in een internationaal opererende organisatie, op een plek waar de gevolgen van uw besluiten zichtbaar worden, zijn schaars. Wie het zoekgebied laat ophouden bij de ring van Amsterdam, sluit juist die rollen uit.
Wat ik werkgevers in het Noordzeekanaalgebied meegeef
Maak de reistijd in het eerste gesprek bespreekbaar en niet in het laatste: een kandidaat die er pas in de derde ronde over begint, heeft de afweging vaak al gemaakt. Laat de opgave vertellen door wie haar draagt, de voorzitter van de directie of een commissaris, en niet uitsluitend door de recruiter of het searchbureau. Nodig kandidaten vroeg uit op locatie, zodat zij zien waar het werk gebeurt en niet alleen hoe lang de rit duurt. En neem de praktische kant van het reizen mee in het gesprek over de rol zelf, in plaats van haar te bewaren voor de onderhandeling aan het einde.
Tot slot
Aan de poort van Amsterdam liggen opgaven die u niet in elke regio vindt. Dat kandidaten de afstand zien, is onvermijdelijk. Of zij ook zien wat erachter ligt, heeft u als bestuurder grotendeels zelf in de hand.